ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, İran üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla nükleer programın ötesine geçen, çok boyutlu ve kapsamlı yeni bir stratejinin talimatını verdi. Bu yeni plan, Tahran’ı ekonomik, askeri ve siber alanlarda daha derin bir izolasyona itmeyi hedefliyor.
Söz konusu strateji, İran’ın balistik füze geliştirme çabaları, Suriye ve Yemen gibi bölgelerdeki faaliyetleri ile siber savaş kabiliyetleri gibi konuları da kapsayacak şekilde mevcut ekonomik yaptırımlar ve askeri baskıyı genişletiyor. Washington, İran’ın küresel petrol ihracatını ve finansal işlemlerini kısıtlamayı amaçlarken, istihbarat operasyonları ve siber saldırıların da öncelikli araçlar arasında yer alacağı belirtiliyor.
Yeni Strateji Ne Getiriyor?
Kapsamlı Bir Yaklaşım
- Ekonomik Baskı: İran’ın petrol ihracatına ve finansal sistemine yönelik daha sıkı kısıtlamalar.
- Askeri Tehditler: Bölgedeki askeri varlığın ve tatbikatların artırılması, potansiyel caydırıcılık.
- Siber Operasyonlar: İran’ın altyapısına ve siber kabiliyetlerine yönelik istihbarat ve olası saldırılar.
- Hedef Genişlemesi: Sadece nükleer program değil, balistik füzeler, bölgesel vekâlet savaşları ve siber faaliyetler de hedefte.
Neden Şimdi?
ABD’nin 8 Mayıs 2018’de İran nükleer anlaşmasından (JCPOA) tek taraflı çekilmesinin ardından, Trump yönetimi Tahran’a yönelik “azami baskı” kampanyasını sürdürüyor. Yeni strateji, bu baskıyı daha da yoğunlaştırarak İran’ın bölgesel ve küresel etkisini tamamen kırmayı amaçlıyor. Washington, JCPOA’nın sadece nükleer programı kapsamasını ve İran’ın diğer “istikrarsızlaştırıcı” faaliyetlerini göz ardı etmesini eleştiriyordu.
Kimler Dahil Oluyor?
ABD Başkanı Donald Trump tarafından verilen bu talimatın mimarları arasında Dışişleri Bakanı Mike Pompeo da yer alıyor. Pompeo, yeni stratejinin bölgesel ayaklarını görüşmek üzere geçtiğimiz dönemde Suudi Arabistan ve İsrail’i ziyaret ederek bu ülkelerle ortak bir cephe oluşturma çabalarını hızlandırmıştı. Bu ziyaretlerde, İran’ın nükleer programının yanı sıra balistik füze geliştirme faaliyetleri ve bölgesel politikaları masaya yatırıldı.
Geçmişten Bugüne Baskı
ABD yönetimi, Ekim 2017’de İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (IRGC) yönelik yeni yaptırımlar uygulamış, ancak yeni planın bu adımlardan çok daha geniş ve kapsamlı olduğu belirtiliyor. Washington, İran’ın Ortadoğu’daki nüfuzunu kırmayı ve bölgedeki müttefikleriyle birlikte Tahran’ı izole etmeyi hedefliyor.
Murphy Haber’e konuşan analistler, bu stratejinin İran’ı müzakere masasına oturmaya zorlamak için tasarlanmış olabileceğini, ancak aynı zamanda bölgede gerilimi tırmandırma riskini de taşıdığını belirtiyorlar.
